
Analiza fundamentalna, dywidendy, pasja i duże pieniądze
Niedługo miną cztery lata od kiedy zrezygnowałem z pracy w ING OFE: Rezygnacja z pracy w ING OFE, czyli zrobiłem to co większość osób chciałaby zrobić, ale nie ma odwagi:-). Zaraz po rezygnacji z pracy udzieliłem wywiadu dla Equity Magazine. Skuteczne inwestycje wymagają pasji „O dużych pieniądzach, skutecznych inwestycjach i przewadze analizy fundamentalnej rozmawiamy z Michałem Stopką”. Po tych czterech latach możecie zobaczyć co wtedy mówiłem na różne tematy. Między innymi takie jak analiza fundamentalna czy analiza techniczna.
Analiza fundamentalna a analiza techniczna: jak to wygląda po czterech latach
Jak to wygląda teraz? Po czterech latach? Możecie porównać czy zmieniłem zdanie :) Niedawno udzieliłem kolejnego wywiadu. Między innymi sporo mówię na temat tego czym moim zdaniem jest analiza fundamentalna.
Pomysł wywiadu to całkowity przypadek. Jeden z czytelników po prostu zgłosił się do mnie i dzięki temu powstał wywiad. Kto to taki? Autor bloga Iuseconomic.pl: też Michał :) Na temat autora przeczytacie tutaj: o autorze ale najlepiej chyba zobaczyć co napisał mi Michał na FB na pytanie o parę słów o autorze oraz blogu:
Analiza fundamentalna i dywidendy: wywiad
Poniżej zapis wywiadu który ukazał się też na stronie Michała tutaj: „O analizie fundamentalnej i dywidendzie z Michałem Stopką – Inwestorem Profesjonalnym”
W dzisiejszym wpisie zadaję pytania Panu Michałowi Stopce – Inwestorowi Profesjonalnemu. Jako analityk i zarządzający akcjami z ponad 15-letnim doświadczeniem ma również ogromne doświadczenie jako inwestor indywidualny, a także instytucjonalny! W latach 2009-2012 był odpowiedzialny za wyniki inwestycyjne części portfela akcyjnego w Funduszu Emerytalnym ING, gdzie w tym czasie miał najlepsze wyniki spośród 14 OFE. Obecnie prowadzi własną firmę. Edukuje ludzi z tematów gospodarczych i inwestycyjnych. Artykuły na jego blogu dotyczące tej tematyki biją rekordy wyświetleń. Sam od lat czytam wszystkie artykuły! 🙂 Naprawdę mocno wpłynęły na moje spojrzenie na kwestie gospodarcze oraz te związane z inwestowaniem. Dlatego bardzo mi miło gościć dzisiaj Pana Michała na moim blogu. W niniejszym wywiadzie opowie Nam o analizie fundamentalnej! 🙂 Zapraszam!
#Dzień dobry Panie Michale. Witam na moim blogu! 🙂 Miło mi będzie przeprowadzić z Panem rozmowę.
Witam serdecznie Panie Michale.
#Proszę na początku naszej rozmowy krótko wyjaśnić naszym czytelnikom, z perspektywy profesjonalisty, czym jest analiza fundamentalna. Proszę również powiedzieć w czym wypada lepiej, a w czym gorzej na tle analizy technicznej.
Analiza fundamentalna zajmuje się analizą procesów zachodzących w gospodarce. Wyceną przyszłych potencjalnych zysków firm na podstawie naszych prognoz. Dodatkowo żeby dobrze posługiwać się analizą fundamentalną potrzebujemy zgłębić tematy związane z analizą makro. Z pewnością zdążył Pan zauważyć, że na moim blogu bardzo często pojawiają się tematy związane ze wskaźnikami PKB, bezrobocia, danymi PMI czy CLI.
Bez posiłkowania się wiedzą o obecnym stanie gospodarki możemy wybrać dobrą spółkę w złym momencie i spadniemy razem z rynkiem krótkoterminowo. Z drugiej stron jeżeli mamy rację co do oceny samej spółki powinniśmy na tym mimo wszystko zyskać. Ma jednak znaczenie jak bardzo. Jeżeli wybierzemy zły moment na zajęcie pozycji możemy długo czekać zanim odpowiednio na tym zarobimy.
Jeżeli chodzi o porównanie sytuacji analizy technicznej do analizy fundamentalnej. Moim zdaniem analiza techniczna jest tylko pochodną analizy fundamentalnej, a właściwie to jej wynikiem. Ponadto analiza techniczna daje często mylne sygnały. Najpierw jest sygnał X a potem jest on negowany. I tak może być często. Analiza fundamentalna oczywiście nie jest nieomylna ale jednak znacznie bardziej przewidywalna. I daje po prostu mniej błędnych sygnałów.
#Posiłkuje się Pan czasami przy swoich inwestycjach analizą techniczną? 🙂
Nie używam wcale analizy technicznej.
A ile średnio czasu zajmuje nauka analizy fundamentalnej? To oczywiście proces na całe życie, jednak czy na przykład dzięki Pana szkoleniom kompletny laik ma szanse na przeprowadzanie solidnych analiz we własnym zakresie?
Moim zdaniem kompletny laik potrzebuje sporo czasu na samodzielną naukę. Co najmniej kilka lat. Chyba, że trafi na mentora, osobę doświadczoną, która sama już doszła o co w tym wszystkim chodzi. Problem jest jednak taki, że bardzo trudno znaleźć taką osobę. Moje szkolenia mogą w tym zakresie bardzo wiele pomóc i ułatwić. Warto jednocześnie pamiętać, że i tak potem trzeba włożyć w to własną ciężką pracę. Zgodnie z powiedzeniem „bez pracy nie ma kołaczy”. Oczywiście każdy może przyjść na moje szkolenie stacjonarne bez podstawowej wiedzy. Tylko powstaje pytanie: „czy będzie w stanie dobrze zrozumieć wiedzę, którą przekazuję na spotkaniu?”.
Jeżeli jest Pan studentem to możemy to przyrównać do sytuacji gdzie wchodzi wykładowca do studentów pierwszego roku i od razu przechodzi do meritum. Nie zważając na fakt, kto jaką posiada wiedzę. Tak naprawdę ciężko to zweryfikować, warto żebyśmy szanowali swój czas i innych przygotowując się odpowiednio do każdego szkolenia. Takim solidnym wstępem jest moje szkolenie online, które powinno się dobrze opanować. Zapoznać się z pojęciami i zagadnieniami które poruszam podczas szkoleń online. To podstawa. I dopiero wtedy będziemy w stanie osiągnąć bardzo wysokie korzyści ze szkolenia stacjonarnego.
#Na jakie elementy przy ocenie spółek pod inwestycje zwraca Pan szczególnie mocno uwagę?
Do każdej spółki trzeba podchodzić indywidualnie, analiza fundamentalna wskazuje nam wskaźniki jakich warto użyć. Jednakże w prawdziwym życiu nie zawsze będziemy mieli czas na tworzenie skomplikowanych modeli wyceny DCF. Warto patrzeć na spółki jak na biznes i szukać potencjału dla rozwoju tego biznesu. Zestawiając to z modelem DCF podstawowa zasada jest taka, że im więcej spółka generuje Cash Flow tym wyższa wycena na giełdzie.
#Co dla Pana jest ważniejsze, zysk czy kapitał własny spółki? I… dlaczego?
Jak dobrze wiemy, zysk można podreperować poprzez stosowane metody rachunkowości. Dla mnie liczą się przepływy pieniężne w biznesie czyli cash flow.
#Jak długo zajmuje Panu analiza konkretnej spółki giełdowej? Jakie metody wyceny Pan stosuje?
Tak jak podkreślam na moich szkoleniach, używam metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF). Analiza spółki może trwać dosyć długo bo w każdym momencie mogą pojawić się nowe informacje do przeanalizowania. Możemy spółkę obserwować i analizować przez jakiś dłuższy czas i podjąć dopiero decyzję po paru miesiącach. Musimy dobrze poznać spółkę, branżę. Znaleźć zależności, które wpływają na spółkę najmocniej. Możemy też dzięki temu ograniczyć ryzyko błędnej decyzji.
#Jeden z moich czytelników zastanawiał się ostatnio czy tzw. inwestowanie dywidendowe w Polsce ma sens. Jaka jest Pana opinia na ten temat?
Długoterminowe dywidendowe inwestowanie w Polsce niesie za sobą kilka ryzyk systematycznych. Przede wszystkim nasza demografia nie zachwyca, proszę zwrócić uwagę na sytuację w Japonii: zrobiłem na ten temat szczegółową analizę tutaj. Japończycy zastąpili po części brak rąk do pracy wyższą efektywnością, pytanie co możemy w tym zakresie zrobić w Polsce. A przede wszystkim jak szybko.
Dodatkowo mamy mocno socjalny rząd. Przy takim tempie wydatkowania z budżetu Państwa publicznych pieniędzy jest ryzyko, że doprowadzi to do katastrofy. Ponadto politycy PiS bardzo źle traktują inwestorów mniejszościowych w spółkach skarbu państwa. Zresztą nie tylko rządy PiSu bo i poprzedni rząd PO-PSL niewiele się różnił w tym zakresie.
Proszę sobie teraz odpowiedzieć na pytanie co stanie się wtedy ze spółkami państwowymi i dywidendami które te spółki do tej pory płaciły? Moim zdaniem długoterminowe inwestowanie w Polsce powinno odnosić się do wiedzy i edukacji społeczeństwa. A na dywidendowe inwestowanie długoterminowe potrzebujemy wyedukowanego społeczeństwa ale i polityków, którzy dla doraźnych potrzeb wyborczych nie będą demolowali rynku kapitałowego w Polsce.
#Pana zdaniem obecnie warto czy nie warto lokować pieniądze na rynku akcji? Jakie alternatywy zaproponowałby Pan inwestorom?
Swoje oszczędności w większości lokuję na rynku akcji. Jest to podwórko na którym spędziłem wiele lat. I wiem jak poruszać się na nim też w niekorzystnych czasach, chociaż jak każdemu zawsze może zdarzyć się jakaś pomyłka. Polecam inwestować w takie instrumenty o których mamy naprawdę dużą wiedzę. W przeciwnym wypadku skończy się jak z kredytami frankowymi.
Jeżeli dopiero jesteśmy początkującymi inwestorami to zapraszam na swoją stronę www.michalstopka.pl do zgłębiania bezpłatnie wiedzy o analizie fundamentalnej czy szerzej o wielu ciekawych rzeczach związanych z inwestowaniem i gospodarką. Z pewnością czytelnicy świetnie sobie zdają sprawę z faktu, że inwestowanie w wiedzę procentuje. Tylko trzeba na to poświęcić odpowiednio dużo czasu. Tak jak w każdej innej dziedzinie życia. Trudno oczekiwać, że będziemy biegle mówili w obcym języku po kilku godzinach korepetycji.
#Na koniec jeszcze jedno pytanie o nasz rynek kapitałowy. Jaki pisze Pan scenariusz dla naszej giełdy?
Scenariuszy może być tak naprawdę wiele, wiele zależy od tego co zrobią politycy. Jest tutaj szansa na pozytywny rozwój sytuacji ale i potencjalnie ogromne zagrożenie jeżeli politycy będą zachowywali się nieodpowiedzialnie. Za dwa lata kończy nam się cykl dziesięcioletni, więc na razie jestem jeszcze optymistą ale trzeba uważać i być świadomym ryzyk które mogą nas uderzyć.
#Bardzo dziękuję za rozmowę. 🙂
Dziękuje serdecznie.
➡️ Dziękuję za polecanie mojego bloga, Fanpage bloga i Forum Inwestora Profesjonalnego rodzinie i znajomym! Jest to dla mnie bardzo ważne!
➡️ Dołącz do 14 798 subskrybentów newslettera: otrzymasz wiele wartościowych rzeczy do pobrania! Między innymi ale to nie wszystko:
➡️ >>> Moje 8 ebooków na temat inwestowania i gospodarki: kliknij tutaj <<<
➡️ Różne dane w pliku Excel z ciekawymi wykresami: używam ich do analiz na blogu
➡️ Spis najważniejszych zagadnień opracowanych na blogu: prowadzę go od 2007 roku!
➡️ Narzędzia w Excel oraz dostęp do kursu poziom 1: "Excel w finansach. Praktyczne wykorzystanie wiedzy inwestora"
➡️ Wybrane nagrania online: moje spostrzeżenia na temat inwestowania
Na koniec mam do Was ogromny i mega ważny apel!
Rozmawiajcie ze znajomymi na tematy ważne dla Polski, szczególnie te związane z inwestowaniem i gospodarką. Merytoryczna dyskusja to klucz do sukcesu Polski, mocnego wzrostu wynagrodzeń i powrotu kilku mln osób z emigracji! Zgodnie z analizą i grafiką z 2012 roku: W matni: krach polskiej gospodarki w ciągu kilkunastu lat? Podatki + wyjazdy = bankructwo państwa i ZUS